काठमाडौं । मध्यपूर्वको रणनीतिक महत्व बोकेको होर्मुज जलमार्गमा अवरोध उत्पन्न हुँदा १,२०० भन्दा बढी मालवाहक जहाज समुद्रमा रोकिएको तथ्य सार्वजनिक भएको छ। ती जहाजमा करिब १२५ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका वस्तु तथा सामग्री रहेको जनाइएको छ।
बेलायती दैनिक फाइनान्सियल टाइम्सले बीमा कम्पनी एलियान्जको प्रतिवेदन उद्धृत गर्दै जलमार्ग अवरुद्ध हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी तथा आपूर्ति प्रणालीमा व्यापक असर परेको जनाएको छ।
एलियान्जका समुद्री विभाग प्रमुख जस्टस हेनरिकका अनुसार प्रमुख समुद्री मार्ग बन्द हुँदा ढुवानी व्यवसायसँगै बीमा क्षेत्रको जोखिम पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। उनका अनुसार यस्तो अवस्थाले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खला प्रभावित हुने तथा व्यापार लागत वृद्धि हुने सम्भावना रहन्छ।
अमेरिका र इरानबीच सहमति भएपछि होर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिएको छ। त्यसयता समुद्री यातायात क्रमशः सामान्य बन्दै गएको बताइएको छ। उपलब्ध तथ्यांकअनुसार पछिल्लो सातामा खाडी क्षेत्रबाट ६९ वटा जहाज बाहिरिएका छन्, जबकि अघिल्लो सातामा यो संख्या २४ मात्र थियो। फेब्रुअरीमा तनाव सुरु भएयताकै उच्च साप्ताहिक ढुवानी गतिविधि यही अवधिमा देखिएको जनाइएको छ।
प्रतिवेदनअनुसार द्वन्द्वका कारण आर्थिक क्षतिसँगै मानवीय असर पनि परेको छ। लामो समयसम्म समुद्रमा रोकिँदा चालक दलका सदस्यहरूले मानसिक तथा व्यावसायिक दबाब सामना गर्नुपरेको उल्लेख गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सामुद्रिक संगठनका अनुसार द्वन्द्वको अवधिमा १४ जना जलयान चालकको मृत्यु भएको छ भने ४० भन्दा बढी जहाज क्षेप्यास्त्र आक्रमणबाट प्रभावित भएका छन्।
विश्व ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलमार्गमा देखिएको अवरोधले विश्व व्यापार, समुद्री बीमा तथा आपूर्ति व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती उत्पन्न गरेको विश्लेषण गरिएको छ।