बविता थापा, काठमाडौं । नेपालको हस्तकला क्षेत्रमा एउटा परिचित नाम बनेकी रजनी राई चित्रकारले आफ्नो सस्तो साधन र सिर्जनात्मकताको माध्यमबाट वार्षिक १५ लाख रुपैयाँसम्मको कारोबार गर्दै आफूलाई आत्मनिर्भर बनाइरहेकी छन्। बाग्लुङमा जन्मेकी रजनीको हातको कला र सृजनशीलता अहिले काठमाडौँमा मात्र होइन, विभिन्न स्थानमा पनि चर्चित छ ।
विसं २०४२ मा हस्तकला सामग्री निर्माणमा कदम राखेकी रजनी बाल्यकालदेखि नै यस क्षेत्रमा रुचि राख्थिन् । उनका अनुसार, घरपरिवारमा सिर्जनात्मक वातावरणको प्रभावले उनलाई यो पेसामा आकर्षित गर्यो । उनले बास र चोयाहरूबाट कलात्मक सामग्री बनाउने कला सिकेकी थिइन् र अहिले त्यही कलाले उनलाई आर्थिकको सफलता दिलाएको छ ।
कोरोनाका कारण व्यवसायमा केही समस्या भए पनि उनले निरन्तरता दिइरहेको बताउँछिन् । ‘कोरोना महामारीको समयमा व्यवसायमा केही कठिनाइ भए तापनि मैले यो व्यवसाय छोडेको छैन । अहिले घरमै बसेर पनि राम्रो आम्दानी गर्दैछु,’ उनले भनिन् ।
वर्षेनी १० देखि १५ लाखसम्म कारोबार गर्ने रजनीले यसबाट ३ देखि ४ लाखसम्म आम्दानी गर्न सक्ने बताउँछिन् । साथै, उनले १५ देखि २० जनालाई रोजगार समेत दिएको र हस्तकला सामग्री निर्माणमा तालिम पनि दिनेको अनुभव सँगै अरूसँग आफ्ना सीप सँगाल्नको लागि खुशी व्यक्त गर्छिन् ।
तर, उनको गुनासो भनेको साना तथा घरेलु उद्यमीहरूलाई सरकारले पर्याप्त समर्थन नगरेको छ। बैंकहरूले कर्जा दिन भनेर प्रचार गर्छन् तर, ऋण दिने बेला धितोको रूपमा जग्गा माग्छन् । यसले साना उद्यमीलाई निकै समस्यामा पार्छ,’ उनले भनिन् ।
उनको भनाइ छ, ‘बजारीकरण कतिको पाउन सकिन्छ भन्ने बारेमा आत्तिनु हुँदैन, निरन्तरता दिएर व्यवसायलाई बढाउँदै जानुपर्छ। एक दिन सफलता निश्चित रूपले आउँछ ।’ रजनी राई जस्ता उद्यमीहरूको संघर्ष र सफलता अन्य साना व्यवसायीहरूका लागि प्रेरणा बन्ने छ, जसले सिर्जनशीलता र धैर्यका साथ आफ्नो व्यवसायलाई अघि बढाउन सक्छन्।
यसरी, रजनी राई जस्ता उद्यमीहरूले सस्तो साधन र आत्मनिर्भरता मार्फत आफ्नो व्यवसायलाई सफलता दिलाउँछन्, जसले नेपालको हस्तकला उद्योगलाई थप प्रगति र प्रोत्साहन दिन्छ ।