काठमाडौँ । नेपाली काँग्रेसको महाधिवेशन अन्तर्गत आज १३ जिल्लामा संघीय निर्वाचन क्षेत्र र प्रदेश निर्वाचन क्षेत्रस्तरको अधिवेशन हुन लागेका छन् ।
यही असोज १० गतेका लागि निर्धारण गरिएको अधिवेशन अत्यधिक बर्षाका कारण १३ गते भित्र आफु अनुकुल गर्न निर्वाचन समितिले विकल्प दिएपछि आज १३ जिल्लामा हुन लागेको हो ।
अरु २९ जिल्लामा भोली र ९ जिल्लामा पर्सी क्षेत्रीय अधिवेशन हुन लागेको काँग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचन समितिका सदस्य सचिव राजु कटुवालले जानकारी दिएका छन् ।
उनकाअनुसार आज ११ गते झापा, मोरङ, काठमाडौं, म्याग्दी, बागलुङ, अर्घाखाँची, प्युठान, बाँके, डोल्पा, मुगु, हुम्ला, कालिकोट र सुर्खेतसहित १३ जिल्लामा क्षेत्रीय अधिवेशन हुन लागेको हो ।
त्यसैगरी भोली १२ गते ताप्लेजुङ, पाँचथर, तेह्रथुम, भोजपुर, सोलुखुम्बु, खोटाङ, ओखलढुंगा, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुली, धादिङ, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रे, भक्तपुर, गोरखा, लमजुङ, तनहुँ, कास्की, पर्वत, स्याङ्जा, नवलपुर, रुपन्देही, गुल्मी, दाङ, सल्यान, बाजुरा, बझाङ, अछाम र कैलालीसहित २९ जिल्लामा क्षेत्रीय अधिवेशन हुन लागेको निर्वाचन समितिले जनाएको छ ।
समितिलाई प्राप्त विवरण अनुसार पर्सी १३ गते सुनसरी, नुवाकोट, मकवानपुर, नवलपरासी, बर्दिया र दैलेख गरी ६ जिल्लामा र १४ गते इलाममा क्षेत्रीय अधिवेशन गर्ने तय भएको छ ।
अन्य १७ जिल्लाले भने पुर्वनिर्धारित तालिका अनुसार हिजो १० गते नै अधिवेशन गरेको विवरण केन्द्रीय निर्वाचन समितिलाई प्राप्त भएको उनले जानकारी दिएका छन् । सदस्य सचिव कटुवालका अनुसार यस महाधिवेशनको विरोध गर्दै आउनु भएका निवर्तमान सभापति शेरवहादुर देउवाको गृह जिल्ला डडेलधुरा सहित ४ जिल्लाको नतिजा नै आईसकेको छ भने अन्य १३ जिल्लामा निर्वाचनको प्रक्रिया हिजोदेखि नै चलिरहेको छ ।
क्षेत्रीय अधिवेशन सम्पन्न गरिसकेका अन्य तीन जिल्लाहरुमा मनाङ, मुस्ताङ र बैतडी रहेको निर्वाचन समितिले जनाएको छ । त्यसैगरी संखुवासभा, धनकुटा, उदयपुर, चितवन, ललितपुर, कपिलवस्तु, रुकुम पूर्व, रुकुम पश्चिम, रोल्पा, जुम्ला, डोटी, दार्चुला र कञ्चनपुरमा भने आजपनि निर्वाचनको प्रक्रिया चलिरहेको छ ।
अन्य केही जिल्लाहरुमा भने मिति तय नभएपनि १३ गतेभित्र गरिसक्न भनिएकाले त्यतिबेलासम्म भइसक्ने निर्वाचन समितिले दावी गरेको छ ।
सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रीय अधिवेशनबाट सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रीय कार्यसमिति, सङ्घीय महाधिवेशन प्रतिनिधि र महासमिति सदस्य चयन हुने भएकाले यसलाई महत्वपूर्ण अधिवेशनको रुपमा लिइन्छ । अधिकांश नेता तथा कार्यकर्ताहरु महाधिवेशन प्रतिनिधिका लागि उम्मेदवार बनेका छन् । केन्द्रीय महाधिवेशन तथा महासमिति बैठकमा सहभागी हुन र केन्द्रीय कार्यसमितिमा उम्मेदवार हुन पनि महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनै पर्ने भएकाले महाधिवेशन प्रतिनिधिका लागि ठूलो भिडन्त हुन लागेको हो ।
केन्द्रीय नेतादेखि नवयुवासम्मले प्रतिश्पर्धा गर्दै छन् भने चर्चित कलाकार तथा पेशाकर्मीहरु पनि महाधिवेशन प्रतिनिधिका लागि चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् । उनीहरुले यसका लागि मतदाता रहेका क्षेत्रीय प्रतिनिधिहरुलाई फोन गर्ने, एसएमएस गर्ने, सामाजिक सञ्जालमा प्रचार सामग्री राख्ने लगायतका कार्य गरेर प्रचार प्रसार गरिरहेका छन् । पालिका सभापति र प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रका क्षेत्रीय सभापति भने सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रीय कार्यसमिति र प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रीय कार्यसमितिका पदेन सदस्य र स्वतः महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनेछन्। पदेन सदस्यलाई मतदान गर्ने अधिकार भएपनि उम्मेदवार बन्ने अधिकार भने नहुने काङ्ग्रेसको विधानमा उल्लेख छ।
प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय कार्यसमितिमा सभापति र सचिव एक(एक जना निर्वाचित हुनेछन् भने सहसचिवमा एक महिलासहित दुई जना र कोषाध्यक्षमा सभापतिले मनोनयन गरेका एक जना रहने व्यवस्था छ। यस समितिमा उपसभापतिको व्यवस्था गरिएको छैन। यस्तै, कार्यसमिति सदस्यमा १८ जना निर्वाचित हुने निर्वाचन निर्देशिकामा उल्लेख छ। ती १८ जनामध्ये दुवै प्रदेश सभा क्षेत्रबाट एक महिला र दुई खुलासहित तीन(तीन जनाको दरले क्षेत्र कर ख बाट कुल ६ जना निर्वाचित हुनेछन्। त्यसैगरी खुलातर्फबाट एक महिलासहित चार जना, युवामध्येबाट एक महिलासहित २ जना, जनसंख्याका आधारमा समानुपातिक तर्फबाट ६ जना निर्वाचित हुनेछन् भने अन्य ६ जनालाई क्षेत्रीय कार्यसमिति सदस्यमा मनोनयन गर्न सकिने व्यवस्था छ।
क्षेत्रीय अधिवेशनबाटै चयन हुने महाधिवेशन प्रतिनिधिमा भने महिला ४, खुला १०, एक महिलासहित तीन युवा, जनसंख्याका आधारमा समानुपातिकतर्फ १० जना निर्वाचित हुनेछन्। साथै श्रमिक, पेसागत विज्ञ, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, मुस्लिमसहित अल्पसंख्यक, दलित, तथा प्रजातन्त्र सेनानी, सहिद परिवार र द्वन्द्वपीडितमध्येबाट एक(एक जना चयन हुने व्यवस्था गरिएको छ। यसरी हरेक सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्रबाट ३३ जना सङ्घीय महाधिवेशन प्रतिनिधि निर्वाचित हुनेछन्।
सङ्घीय निर्वाचन क्षेत्र अधिवेशनले पार्टीको महासमिति बैठकमा सहभागी हुने महासमिति सदस्यहरू पनि चयन गर्नेछ। महासमिति सदस्यका रूपमा हरेक निर्वाचन क्षेत्रबाट महिला दुई, खुला पाँच, ३५ वर्षमुनिका युवा एक, र जनसंख्याका आधारमा बाँडफाँट हुने समानुपातिकतर्फ चार गरी कुल १२ जना छनोट हुनेछन्।
त्यसैगरी प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रीय अधिवेशनले ुकु र ुखु दुवै तर्फका लागि प्रदेश सभा क्षेत्रीय कार्यसमिति र प्रदेश अधिवेशनका लागि प्रदेश प्रतिनिधि चयन गर्नेछ। प्रदेश सभा क्षेत्रीय कार्यसमितिमा सभापति, उपसभापति र सचिव एक(एक जना निर्वाचित हुनेछन् भने सहसचिवमा एक महिलासहित दुई जना चयन हुनेछन्। कोषाध्यक्ष भने प्रदेश सभा क्षेत्रीय कार्यसमितिका सदस्यहरूमध्येबाट सभापतिको प्रस्तावमा एक जनालाई मनोनयन गर्ने व्यवस्था छ।
प्रदेश सभा क्षेत्रीय कार्यसमिति सदस्यका रूपमा २ महिला, एक दलित, एक युवा, तीन खुला र जनसंख्याका आधारमा समानुपातिकतर्फबाट ६ जना निर्वाचित हुनेछन्।