ई-आर्थिक, काठमाडौं । भ्रष्टाचारविरुद्ध ‘जेनजी’ पुस्ताले थालेको शान्तिपूर्ण आन्दोलन राज्यको दमनपछि चर्किंदै देशव्यापी बनेको छ। काठमाडौंसहित भक्तपुर, काभ्रे, ललितपुर लगायतका जिल्लामा आन्दोलन तीव्र बनेपछि प्रशासनले विभिन्न स्थानमा कर्फ्यू आदेश जारी गरेको छ।
भ्रष्टाचार, दण्डहीनता र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको हननविरुद्ध सुरु भएको ‘जेनजी आन्दोलन’ले देशव्यापी रूप लिन थालेको छ। आन्दोलनको प्रभाव काठमाडौंका मात्र नभई देशका विभिन्न जिल्लाहरूमा फैलिएको छ। स्थिति नियन्त्रणबाहिर जान थालेपछि सरकारले काठमाडौं, भक्तपुर, काभ्रेपलाञ्चोक लगायतका जिल्लाहरूमा कर्फ्यू आदेश जारी गरेको छ।
शान्तिपूर्ण रूपमा सुरु भएको प्रदर्शनप्रति राज्यबाट भएको बल प्रयोगपछि आक्रोश चुलिँदा, अब आन्दोलन नेताहरूको घर र कार्यलयसम्म पुग्न थालेको छ।
काठमाण्डौमा विभिन्न मन्त्री र नेताहरूका निजी निवास तथा पार्टी कार्यालय अगाडि प्रदर्शनकारीहरू जम्मा भएका छन्। केही स्थानमा उनीहरूले कालो झण्डा देखाएका छन् भने कतिपय स्थानमा नाराबाजीसहितको घेराउ गरिएको छ।
कर्फ्यू आदेशपछि राजधानी उपत्यकाको पूर्वी क्षेत्र, काभ्रे जिल्लाको प्रमुख राजमार्गहरू, र उपत्यकाका अन्य संवेदनशील क्षेत्र पूर्ण रूपमा बन्द गरिएका छन्। प्रशासनले निषेधाज्ञा उल्लंघन गर्नेलाई कडा कारबाही गर्ने चेतावनीसमेत दिएको छ।
नेताहरूका घरमा प्रदर्शन तथा आगजनी
राज्यद्वारा भएको बल प्रयोगप्रति आक्रोशित जेनजी आन्दोलनकारीले अब नेताहरूका निजी निवास र पार्टी कार्यालयहरूमा प्रदर्शन गर्न थालेका छन्। गृहमन्त्री, पूर्वप्रधानमन्त्री र अन्य शीर्ष नेताहरूका घर अगाडि नाराबाजी, कालो झण्डा प्रदर्शन, र घेराउ भइरहेका छन्।
जेनजी आन्दोलन चर्किंदै जाँदा राजधानीमा तनावपूर्ण स्थिति उत्पन्न भएको छ। प्रदर्शनकारीहरूले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, कांग्रेस महामन्त्री गगन थापा लगायत सत्तारूढ दलका नेताहरूका निवासमा आगजनी गरेका छन्। त्यसैगरी, नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेसको पार्टी कार्यालयमा समेत तोडफोड र आगजनी गरिएको छ। प्रदर्शन नियन्त्रणका लागि सुरक्षा बल परिचालित गरिएको भए पनि प्रदर्शनकारीहरू निषेधाज्ञा उल्लंघन गर्दै नेताहरूको घर र पार्टी कार्यालयलाई निशाना बनाउन सफल भएका छन्। आगजनी र झडपका कारण केही स्थानमा ठूलो क्षति भएको खबर आएको छ भने स्थिति अझै नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन।
सरकारले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमाथि बल प्रयोग गरेपछि देशभर सरकारविरुद्ध आक्रोशित प्रदर्शन चर्किंदै गएको छ।
त्यस्तै, नेताहरूका निजी निवास र पार्टी कार्यालयहरूमा आक्रमण र घेराउको घटनाहरू बढिरहेका छन्। कर्फ्यू र निषेधाज्ञा जारी गरिएको अवस्था हुँदाहुँदै पनि प्रदर्शनकारीहरू सडकमा उत्रिएर सरकारविरुद्ध आक्रोश पोखिरहेका छन्। सुरक्षा चुनौती बढ्दो रहेको भन्दै राजधानीका मुख्य नाकाहरूमा ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।
उपत्यकासहित विभिन्न स्थानमा प्रहरी चौकी, पार्टी कार्यालय र सरकारी निकायहरू आन्दोलनकारीको निशानामा परेका छन्। साँखु र बौद्धस्थित प्रहरी बिटमा आक्रमण भएको छ भने चावहिल चोक, चक्रपथ र बुढानीलकण्ठ क्षेत्र अत्यन्त तनावग्रस्त बनेको छ।
आन्दोलन चर्किंदै, दबाब बढ्दै
१९ युवाको ज्यान गएपछि आन्दोलन थप उग्र रूप लिएको छ। आन्दोलनकारीले सरकारले माग पूरा नगरे थप सशक्त आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन्। यता, सरकार र सत्तारूढ दलमाथि आन्तरिक दबाब पनि चुलिएको देखिन्छ।
प्रदर्शनकारीहरू खासगरी सत्तारूढ दलका शीर्ष नेताहरूको घरलाई ‘सिम्बोलिक प्रतिवाद’ का केन्द्र बनाइरहेका छन्। गृहमन्त्रीको ललितपुरस्थित निवास, एक जना पूर्वप्रधानमन्त्रीको बूढानीलकण्ठस्थित घर, तथा केही प्रदेशस्तरीय नेताका निवास अगाडि प्रदर्शन र कालो ब्यानर टाँसिएको छ।
कर्फ्यू आदेशपछि प्रभावित क्षेत्रहरूमा यातायात, बजार, शिक्षालय सबै बन्द छन्। राजधानीसँग जोडिएका मुख्य नाकाहरूमा सुरक्षाकर्मीको बाक्लो उपस्थिति छ। काभ्रे जिल्लामा राजमार्ग नै पूर्ण रूपमा अवरुद्ध छ भने भक्तपुर र मध्यपुर थिमी क्षेत्रमा सर्वसाधारणको आवतजावतमा कडाई गरिएको छ।
प्रदर्शनकारीहरूको मुख्य माग भ्रष्टाचार अन्त्य, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको रक्षा, जवाफदेही शासन र दमनको छानबिन हो। सरकारले सुनुवाइ नगरे थप कठोर आन्दोलन हुने चेतावनी आन्दोलनकारीले दिएका छन्।
जेनजी आन्दोलन अब सामाजिक सञ्जालको ट्रेन्डिङबाट सडक आन्दोलनसम्म पुगिसकेको छ। राज्य र आन्दोलनकारी दुवैको अडान यथावत रहेको सन्दर्भमा अबको मोड कुन दिशामा जान्छ भन्नेमा देशभर चासो र चिन्ता दुवै बढ्दो छ।