काठमाडौं : नेकपा एमालेले पार्टी नेतृत्वमा उमेर हद र कार्यकालको सीमा हटाउने प्रस्ताव अघि सारेको छ। पार्टीको दोस्रो विधान महाधिवेशन अन्तर्गत ललितपुरको गोदावरीमा जारी अधिवेशनमा यस्तो संशोधन प्रस्ताव पेस गरिएको हो।
शुक्रबार उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलले पेश गरेको विधान संशोधन प्रस्तावमा ७० वर्षे उमेर सीमा हटाउने र दुई कार्यकालको सिमाना हटाउने व्यवस्था गरिएको छ।
उमेर हद हटाउने प्रावधान
विधान संशोधन प्रस्तावमा भनिएको छ – “हरेक व्यक्तिको जीवनको उमेर हद र सक्रियताको उमेर फरक–फरक हुन्छ। योग्य नेताहरूलाई उमेरकै आधारमा नेतृत्वबाट हटाउनु उचित हुँदैन। यसै मान्यताका आधारमा ७० वर्षे उमेर हदसम्बन्धी धारा ६४ हटाउन प्रस्ताव गरिएको हो।”
यसअघि २०७९ वैशाख २८–३० मा बसेको केन्द्रीय कमिटीको पाँचौं बैठकले उमेर हदलाई हाललाई निलम्बन गर्ने निर्णय गरेको थियो। अहिले सो निर्णयलाई अनुमोदन गर्दै विधानमै त्यसको व्यवस्था खारेज गर्न प्रस्ताव गरिएको हो।
केन्द्रीय कमिटीको आकार घटाइयो
प्रस्तावित संशोधन अनुसार, एमालेको केन्द्रीय कमिटीको सदस्य संख्या ३०१ बाट घटाएर २५१ बनाइनेछ।
त्यसमध्ये १५ जना पदाधिकारी हुनेछन्:
-
अध्यक्ष – १
-
उपाध्यक्ष – ३ (पहिले ६)
-
महासचिव – १
-
उप–महासचिव – ३
-
सचिव – ७
पदाधिकारीमा कम्तीमा एक जना महिला अनिवार्य गरिने प्रस्ताव छ।
वरिष्ठ उपाध्यक्ष र वरिष्ठ नेता पद हटाइँदै
प्रस्तावमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष र निवर्तमान अध्यक्षलाई स्वतः वरिष्ठ नेता बनाउने व्यवस्था हटाउने उल्लेख छ।
विधानमा भनिएको छ – “निवर्तमान अध्यक्ष स्वतः वरिष्ठ नेता हुने व्यवस्था लोकतान्त्रिक मर्मविपरीत छ। यसले बहुकेन्द्रीयता र आन्तरिक द्वन्द्व निम्त्याउने खतरा रहन्छ।”
स्थायी कमिटी र पोलिटब्यूरोको संरचना पनि संकुचन
-
स्थायी कमिटी: पहिले ४५ सदस्यको व्यवस्था थियो, अब १५ जना पदाधिकारी मात्रै रहने प्रस्ताव गरिएको छ।
-
पोलिटब्यूरोको सदस्य संख्या पनि घटाउने प्रस्ताव गरिएको छ, यद्यपि स्पष्ट संख्या उल्लेख गरिएको छैन।
निष्कर्ष
एमालेको प्रस्तावित विधान संशोधनले पार्टी नेतृत्वमा खुलापन ल्याउने नाममा सीमाना हटाउने, संरचना सानो बनाउने, र व्यक्तिवादी पदहरू हटाउने जस्ता व्यवस्था समावेश गरेको छ। प्रस्तावित संशोधनलाई यसअघि केन्द्रीय कमिटीले पारित गरिसकेको छ, अब विधान महाधिवेशनबाट अनुमोदनको अपेक्षा गरिएको छ।