मृतकमध्ये अधिकांश किसान रहेका छन्, जो खेतमा सिँचाइका लागि मोटर चलाउने क्रममा करेन्ट लागेर मृत्यु भएको प्रहरी तथ्याङ्कले देखाएको छ
जनकपुरधाम : मधेश प्रदेशमा विद्युत सुरक्षाको लापरवाही र जनचेतनाको अभावले ज्यान जाने घटनाहरू दिनहुँजसो भइरहेका छन्। पछिल्ला तीन वर्षमा करेन्ट लागेर ३२४ जनाको ज्यान गएको छ। मृतकमध्ये अधिकांश किसान रहेका छन्, जो खेतमा सिँचाइका लागि मोटर चलाउने क्रममा करेन्ट लागेर मृत्यु भएको प्रहरी तथ्याङ्कले देखाएको छ।
खेतमै करेन्ट लागेर किसानको मृत्यु
सिँचाइका लागि प्रयोग हुने विद्युतीय मोटर नै अहिले किसानको जीवनका लागि खतरा बन्दै गएको छ। खेतमा सिँचाइ गरिरहँदा विद्युत प्रवाहले एकपछि अर्को गर्दै किसानको ज्यान लिइरहेको छ।
-
साउन २३ – धनुषाको तेजनगरका शिवजी मण्डल (४५) र सप्तरीका शम्भुकुमार इसर (४२) को खेतमै करेन्ट लागेर मृत्यु।
-
साउन १८ – रौतहटका शेख जफिर (५५),
-
साउन १४ – सिराहाकी सविता कामती (४५),
-
साउन ७ – धनुषाका असर्फी महरा (६०),
त्यस्तै, सिटी रिक्सा चार्ज गर्ने, चापाकलबाट पानी तान्ने, बत्ती बाल्ने जस्ता सामान्य कार्य गर्दा पनि करेन्ट लागेर मृत्युअघि पुगेका घटनाहरू सप्तरी, रौतहट, सर्लाही र महोत्तरीमा पनि दोहोरिएको छ।
विद्युत सुरक्षामा गम्भीर लापरवाही
नेपाल विद्युत प्राधिकरणका अनुसार, करेन्ट लागेर हुने मृत्युका मुख्य कारणहरू यस्ता छन्:
-
पोलमा अर्थिङ जडान नहुनु
-
असुरक्षित तरिकाले मोटर जडान गरिनु
-
नमी भएका स्थानमा विद्युत उपकरण प्रयोग गर्नु
-
अनधिकृत विद्युत लाइन तथा तारको प्रयोग
तीन वर्षको तथ्याङ्क यस्तो छ
मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालय, जनकपुरधामका अनुसार:
| आर्थिक वर्ष | मृत्यु संख्या | पुरुष | महिला | बालक | बालिका |
|---|---|---|---|---|---|
| २०७९/८० | १०७ | ८३ | १४ | ३ | ७ |
| २०८०/८१ | ९८ | ७० | २२ | ५ | १ |
| २०८१/८२ | ११९ | ८४ | १८ | १३ | ४ |
👉 तीन वर्षमा ३२४ जना को मृत्यु
👉 २३७ पुरुष, ५४ महिला, २१ बालक, १२ बालिका
रोकथाम र समाधान के?
विद्युत सुरक्षाका लागि केही तत्कालीन र दीर्घकालीन उपायहरू अनिवार्य रूपमा लागू गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ:
-
किसानलाई विद्युत सुरक्षा र उपकरण प्रयोग सम्बन्धी तालिम प्रदान गरिनु पर्ने
-
प्राविधिक परीक्षणबिनै जडान भएका मोटर हटाइनु पर्ने
-
स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय र प्राधिकरणबीच सहकार्यमा निगरानी प्रणाली लागू गरिनु पर्ने
विद्युत जस्तो अत्यावश्यक सेवा सावधानी बिना प्रयोग गर्दा ज्यानै जान सक्छ भन्ने यथार्थलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने बेला आएको छ। अब पनि सचेतना र पूर्वतयारीमा ध्यान नदिए, यो मृत्युशृंखला अझ भयावह बन्ने खतरा विद्यमान छ।